Hoe Dito Garmers met CMC Vastgoed bouwt aan het slimme ziekenhuis van morgen

Wat doe je als midden in de nacht de stroom uitvalt? Voor veel organisaties is dat vooral een vervelende onderbreking. Voor een ziekenhuis is het een heel andere vraag. Stel dat het OK-complex om drie uur ’s nachts zonder stroom komt te zitten: hoeveel tijd is er dan voordat de patiëntveiligheid in gevaar komt?

Die vraag raakt volgens Dito Garmers, CEO van CMC Vastgoed, de kern van modern vastgoed- en assetmanagement. CMC Vastgoed is verantwoordelijk voor het vastgoed en assetmanagement van het Curaçao Medical Center (CMC), het grootste ziekenhuis van Curaçao. En daar gaat vastgoedbeheer over veel meer dan gebouwen, installaties en onderhoudsplannen.

“Assetmanagement voor ziekenhuizen is niet slechts techniek”, vertelt Dito. “Het gaat uiteindelijk om strategische zorgcontinuïteit.” Die gedachte vormt de basis onder een bredere visie. Een ziekenhuis is volgens hem geen verzameling losse gebouwen en installaties, maar een levend ecosysteem. Een ecosysteem dat niet alleen onderhouden moet worden, maar steeds beter moet kunnen meten, reageren, voorspellen en zichzelf beschermen. In die ontwikkeling spelen data een steeds grotere rol. 

En juist daar komt alles samen in HUMBLE: het centrale platform waarin CMC Vastgoed onder meer assets, inspecties, onderhoudsdata, compliance en strategische vastgoedinformatie met elkaar verbindt.

Van brandjes blussen naar echt vooruitkijken

Dat is niet altijd vanzelfsprekend geweest. Het ziekenhuis kent een geschiedenis van ongeveer 160 jaar en, zoals bij veel zorginstellingen, lag de prioriteit lange tijd ergens anders. “Onderhoud was eigenlijk altijd een ondergeschoven kindje”, vertelt Dito. “De focus lag altijd op de zorg. Als er een storing was, moest die zo snel mogelijk worden opgelost, zodat de zorg door kon gaan.”

Het resultaat was een manier van werken die grotendeels reactief was. Informatie stond verspreid, processen werden bijgehouden in onder meer Excel en onderhoud betekende vaak vooral: oplossen wat kapot ging. Begrijpelijk, maar niet ideaal voor een organisatie waarin de beschikbaarheid van technische installaties direct samenhangt met de veiligheid van patiënten en personeel.

Daar komt op Curaçao nog een extra uitdaging bij. Gebouwen en installaties hebben te maken met een bijzonder agressief klimaat. Zon, hitte, wind, zout en vocht versnellen slijtage. Betonrot, corrosie, roestvorming en verouderende installaties zijn geen theoretische risico’s, maar dagelijkse realiteit. Tegelijkertijd zijn onderhoud en vervanging relatief duur door importkosten, terwijl onderhoud historisch gezien niet altijd dezelfde prioriteit of wettelijke sturing heeft gehad als in Nederland.

“Onderhoud is hard nodig, maar relatief duur op Curaçao,” zegt Dito. “De focus ligt daardoor vaak op primaire behoeften. Tegelijkertijd zijn er minder regels en minder professionele partijen die zich specifiek bezighouden met onderhoud.” Toch is zijn boodschap helder: onderhoud is niet simpelweg een kostenpost. “Stilstand is de echte kostenpost. Als je niet onderhoudt, kost het je later gewoon meer. Daarom moet je erin investeren.”

Meer dan 5.000 assets, één samenhangend geheel

Bij CMC Vastgoed is die investering inmiddels vertaald naar een veel gestructureerdere manier van werken. In het ziekenhuis worden meer dan 5.000 assets bewaakt: van technische installaties en luchtbehandelingssystemen tot brandveiligheidsvoorzieningen en andere kritische infrastructuur.

HUMBLE vormt daarbij het centrale platform waarin deze verschillende datastromen samenkomen. Het wordt onder meer gebruikt voor het meerjarenonderhoudsplan, het registreren en beheren van assets, inspecties volgens NEN-normen, compliance en het inzichtelijk maken van de technische staat en risico's binnen de vastgoedportefeuille.

De operationele onderhoudsplannen en dagelijkse job-orders worden uitgevoerd via Ultimo. Onderhoudsteams werken volgens vaste roosters en krijgen opdrachten voor dagelijks, periodiek en jaarlijks onderhoud. De informatie uit de verschillende processen staat echter niet op zichzelf. Juist door de verbinding tussen assetdata, inspecties, onderhoud, compliance en strategische planning ontstaat een completer beeld van het ziekenhuis en alles wat nodig is om het operationeel te houden.

“Wij gebruiken HUMBLE voor ons meerjarenonderhoudsplan en hebben daarin onze assets ondergebracht,” legt Dito uit. “We voeren inspecties uit volgens de NEN-normen en bewaken compliance op basis van wet- en regelgeving, waaronder bijvoorbeeld brandveiligheidskeuringen, aardemetingen en liftkeuringen. Dat brengen we samen in een overzichtelijk dashboard, altijd met het doel om slimmer te sturen en kosten te besparen.”

Die manier van werken markeert een belangrijke stap: van reactief naar preventief onderhoud. Je grijpt niet meer pas in wanneer een installatie uitvalt, maar plant onderhoud om storingen te voorkomen en de levensduur van assets te verlengen. Maar volgens Dito is ook dat nog niet het eindpunt: “Een ziekenhuis is niet zomaar een gebouw. Het is een levend ecosysteem dat moet denken, voorspellen en zichzelf moet beschermen.”

De volgende stap: van preventief naar predictief

De grote ambitie van CMC Vastgoed ligt daarom bij de volgende ontwikkeling: voorspellend onderhoud. “De beste storing is de storing die nooit gebeurt”, zegt Dito. “Daar moet je op voorspellen en anticiperen.” Dat vraagt om meer dan een goed onderhouden assetregister. Het vraagt om gebouwen en installaties die continu informatie teruggeven over hun eigen prestaties. Sensoren, realtime monitoring, energiegegevens en technische parameters maken het mogelijk om afwijkingen eerder te herkennen en onderhoud steeds beter af te stemmen op de daadwerkelijke conditie van een asset.

Een luchtbehandelingskast is daar een goed voorbeeld van. In zo’n installatie spelen filters een cruciale rol bij het leveren van schone en gecontroleerde lucht. Naarmate een filter vervuilt, verandert het drukverschil over het filter. Door die waarden continu te meten, ontstaat inzicht in de conditie van het systeem. “Wij meten verschillende componenten van de installatie”, vertelt Dito. “Aan de hand van de waarden en parameters die we instellen, kunnen we steeds beter bepalen wanneer een filter vervangen moet worden.”

Dat betekent dat een filter niet per definitie op een vooraf bepaald moment hoeft te worden vervangen. De werkelijke prestaties van de installatie worden leidend. Ook externe omstandigheden kunnen daarbij worden meegenomen. Stof uit de Sahara kan bijvoorbeeld invloed hebben op de luchtkwaliteit en daarmee op de snelheid waarmee filters vervuilen.

Door zulke data te verbinden aan het assetmanagement ontstaat een andere manier van werken. Niet: de onderhoudsbeurt staat gepland, dus we vervangen het onderdeel. Maar: de data laat zien dat deze asset richting een kritische grens beweegt, dus we kunnen ingrijpen voordat dat gevolgen heeft. Precies daar verschuift preventief onderhoud naar predictief onderhoud.

Wanneer assets terug gaan praten

Die ontwikkeling sluit aan bij het principe van de digital twin: een digitale representatie van een gebouw of asset die voortdurend wordt gevoed met actuele data. Energieverbruik, trillingen, HVAC-prestaties, IoT-sensoren en gegevens van kritische installaties kunnen samen een steeds completer beeld geven van hoe een gebouw functioneert. Niet alleen achteraf, maar juist in realtime.

Voor Dito begint dat denken al in de ontwerpfase van een gebouw. “Je moet eigenlijk al bij het ontwerp nadenken over hoe je assets straks gaat managen. Hoe moet het gebouw met jou communiceren? Welke parameters wil je kunnen meten? Als je die gegevens digitaliseert, realtime beschikbaar maakt en met elkaar verbindt, kun je voorspellen en corrigeren waar dat nodig is.”

CMC heeft daar de afgelopen jaren al ervaring mee opgedaan. Zo is onder meer gemeten op energieverbruik van installaties en is gedurende twee jaar gekeken naar trillingen en verzakkingen van het gebouw. Ook wordt gewerkt aan verdere monitoring van medisch kritische installaties. “Vandaag registreren we assets,” zegt Dito. “Morgen praten de assets terug.”

HUMBLE speelt in die ontwikkeling een belangrijke rol als centrale informatieomgeving. Naarmate er meer databronnen beschikbaar komen, wordt het steeds belangrijker om die informatie niet als losse silo's te behandelen. Sensoren en technische systemen kunnen data produceren, maar zonder samenhang ontstaat vooral meer informatie.

Data krijgt pas waarde wanneer deze verbonden wordt aan de juiste context: welke asset betreft het, waar bevindt deze zich, wat is de technische conditie, welke onderhoudshistorie is bekend, welke risico's zijn eraan verbonden en wat betekent een storing uiteindelijk voor de organisatie? Of, zoals Dito het formuleert: “Data zonder strategie is eigenlijk gewoon overbodige opslag.”

Vier generatoren en geen seconde te verliezen

De waarde van die samenhang wordt misschien nergens zo duidelijk als in een crisissituatie.

Black-outs komen op Curaçao regelmatig voor. Voor het ziekenhuis is de continuïteit van de stroomvoorziening daarom letterlijk mission-critical. CMC beschikt over vier dieselgeneratoren die inschakelen wanneer de reguliere stroomvoorziening wegvalt.

Daarmee begint een geautomatiseerd proces waarin de kritische medische installaties direct van energie worden voorzien. De generatoren kennen hun capaciteit en reguleren gezamenlijk de beschikbare belasting. Ook bij het terugkeren van de reguliere stroomvoorziening moeten systemen weer gecontroleerd synchroniseren. “Je hebt in een kritische situatie een systeem nodig dat voor jou denkt,” aldus Dito. “Je moet uiteraard blijven monitoren wat er gebeurt, maar de manier waarop systemen reageren, moet je al in de ontwerpfase hebben ingericht.”

Hetzelfde principe geldt voor andere systemen in het ziekenhuis. CO₂-sensoren bewaken bijvoorbeeld de luchtkwaliteit in centrale vergaderruimtes. Wanneer veel mensen zich in één ruimte bevinden en het CO₂-niveau stijgt, kan de luchtverversing daarop reageren. Ook in de parkeergarage wordt realtime gemeten. Wanneer uitlaatgassen voor een te hoge concentratie zorgen, kan het systeem signaleren dat er moet worden ingegrepen.

En bij brandveiligheid wordt de onderlinge samenhang nog duidelijker. Een brandmelding is niet alleen een alarm. Afhankelijk van de locatie kunnen automatisch verschillende processen in gang worden gezet: compartimenten worden afgesloten, deuren sluiten om rook en vuur te beperken, liften worden aangestuurd en specifieke voorzieningen worden beschikbaar gemaakt voor hulpverlening en personeel.

Het zijn allemaal afzonderlijke assets en systemen. Maar op het moment dat ze in samenhang reageren, ontstaat er iets groters dan vastgoedbeheer alleen: een infrastructuur die actief bijdraagt aan de veiligheid van patiënten en personeel.

Assetmanagement als strategisch kapitaal

Daarmee verandert ook de manier waarop CMC Vastgoed naar assets kijkt. Een dieselgenerator is niet simpelweg een machine met onderhoudskosten. Een luchtbehandelingskast is niet alleen een technische installatie. Brandveiligheidsvoorzieningen zijn niet slechts verplichte componenten die periodiek gekeurd moeten worden. De waarde van deze assets ligt vooral in wat er gebeurt wanneer ze níét beschikbaar zijn.

“De toegevoegde waarde van een asset is groter dan alleen de tijd en kosten die je erin stopt,” zegt Dito. “Een dieselgenerator, brandveiligheidsvoorziening of luchtbehandelingskast heeft een directe waarde voor de patiëntveiligheid. Daar moet je dus ook met een andere blik naar kijken.” 

Dat is de fundamentele verschuiving die hij voor zich ziet: assetmanagement beweegt van een ondersteunende kostenpost naar strategisch kapitaal.

CMC Vastgoed onderhoudt niet simpelweg een gebouw waarin zorg wordt geleverd. De organisatie zorgt ervoor dat de fysieke en technische infrastructuur beschikbaar blijft om die zorg überhaupt mogelijk te maken. “We zijn niet alleen een ondersteunende dienst. Door de manier waarop wij ons assetmanagement uitvoeren, zijn we bepalend voor de continuïteit en kwaliteit van de zorg. We doen niet alleen onderhoud, maar zijn in bepaalde zin eigenlijk levensaders van de zorg.”

Het ziekenhuis dat vooruitdenkt

De toekomstvisie van CMC Vastgoed is ambitieus: een smart ziekenhuis waarin assets, gebouwen, sensoren en systemen steeds meer met elkaar communiceren. Realtime monitoring, centrale command centers en uiteindelijk ook AI-gestuurde besluitvorming moeten helpen om risico's eerder te herkennen en betere beslissingen te nemen.

Dat gaat niet alleen over efficiëntie. Ook duurzaamheid, ESG-doelstellingen en klimaatbestendigheid spelen een rol. Een ziekenhuis op Curaçao moet voorbereid zijn op omstandigheden die in Nederland minder vanzelfsprekend zijn. Orkanen, aardbevingen en zelfs een mogelijke tsunami zijn scenario’s waarmee rekening wordt gehouden in het ontwerp en beheer van de infrastructuur.

Maar de rode draad blijft steeds dezelfde: voorspelbaarheid. Hoe beter je weet wat er in je gebouw gebeurt, hoe beter je kunt anticiperen op wat er mogelijk gaat gebeuren. En hoe eerder je kunt ingrijpen, hoe kleiner de kans dat een technisch probleem uitgroeit tot een probleem voor de zorg.

Daarvoor moeten de losse puzzelstukken wel met elkaar verbonden worden. Assetdata, onderhoud, inspecties, compliance, realtime monitoring en strategische besluitvorming moeten niet naast elkaar bestaan, maar elkaar versterken. HUMBLE vormt voor CMC Vastgoed het centrale platform waarin die verschillende informatiestromen samenkomen en in context geplaatst kunnen worden.

De ontwikkeling van reactief, via preventief naar predictief onderhoud is daarmee uiteindelijk geen puur technische innovatie. Het is een andere manier om naar vastgoed te kijken.

Niet als een verzameling gebouwen die onderhouden moeten worden, maar als een intelligent ecosysteem dat een cruciale rol speelt in de continuïteit van de organisatie. Of, in het geval van het Curaçao Medical Center, in iets dat nog veel fundamenteler is:

goede zorg mogelijk maken – ook wanneer om drie uur ‘s nachts plotseling de stroom uitvalt. 

Wil jij meer weten over hoe HUMBLE je kan helpen met het inrichten van jouw voorspellende onderhoud? Plan direct een vrijblijvende afspraak met één van onze specialisten.